ترکمن سسی - بهرام جرجانی - مردم ایران در روزهای دشوار و مقاطع حساس، بارها نشان داده‌اند که نسبت به سرنوشت کشور، امنیت ملی و حفظ استقلال آن احساس مسئولیت دارند. در برابر تهدیدها و فشارهای خارجی، اقشار مختلف جامعه با وجود تفاوت دیدگاه‌ها و مشکلات اقتصادی، پای کشور ایستاده‌اند و همچنان ایستاده‌اند.
نگاهی به افزایش هزینه اقلام ضروری، کاهش قدرت خرید خانوارها و ضرورت تقویت نظارت و حمایت مؤثر از معیشت شهروندان
این همراهی اجتماعی سرمایه‌ای ارزشمند برای کشور است؛ سرمایه‌ای که حفظ و تقویت آن، مستلزم توجه جدی به مطالبات و نیازهای روزمره مردم نیز هست.
اما در کنار این واقعیت، یک پرسش اساسی مطرح می‌شود: مردمی که در برابر فشارهای خارجی و تهدیدهای دشمنان، پشتیبان کشور بوده‌اند، در برابر فشارهای اقتصادی و دشواری تأمین نیازهای اولیه زندگی تا چه اندازه از حمایت مؤثر و ملموس برخوردارند؟
امروز افزایش هزینه تأمین اقلام ضروری، به یکی از نگرانی‌های جدی خانوارها تبدیل شده است. برنج، روغن، گوشت، مرغ، تخم‌مرغ، لبنیات و حبوبات، کالاهای تجملی نیستند؛ این‌ها بخش اصلی سبد غذایی خانواده‌ها را تشکیل می‌دهند و دسترسی مناسب به آن‌ها از ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی است.
نگاهی به آمارهای منتشرشده نیز ضرورت توجه به این موضوع را نشان می‌دهد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در شهریور ۱۴۰۵ حدود ۱۲۱٫۸ درصد گزارش شده است. همچنین در مهرماه ۱۴۰۵ تورم ماهانه این گروه ۲٫۴ درصد بوده است.
این ارقام به‌خوبی اهمیت موضوع را نشان می‌دهند. البته کاهش نرخ تورم نقطه‌ای به معنای ارزان شدن کالاها نیست؛ بلکه به معنای کاهش سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به دوره مشابه سال قبل است. به بیان ساده‌تر، حتی اگر سرعت گرانی کمتر شود، مردم همچنان کالاها را با قیمت‌های بالاتر خریداری می‌کنند.
از سوی دیگر، محاسبات منتشرشده درباره هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ در شهریورماه، هزینه این سبد را برای یک خانواده سه‌نفره حدود ۱۶٫۸ میلیون تومان برآورد کرده است؛ رقمی که ضرورت بازنگری در تناسب حمایت‌های معیشتی با هزینه واقعی تأمین مواد غذایی را برجسته می‌کند.
اما مسئله فقط افزایش قیمت‌ها نیست؛ مسئله اصلی، میزان اثربخشی سیاست‌های نظارتی و حمایتی در زندگی واقعی مردم است.
در شرایطی که خانوارها با افزایش هزینه‌های ضروری روبه‌رو هستند، انتظار می‌رود نظارت بر زنجیره تولید، تأمین، توزیع و عرضه کالاهای اساسی با جدیت بیشتری دنبال شود. مردم حق دارند بدانند چه سازوکاری بر قیمت‌گذاری و توزیع کالاها نظارت می‌کند، با تخلفات احتمالی چگونه برخورد می‌شود و دستگاه‌های مسئول چه برنامه‌ای برای جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرمنطقی به مصرف‌کنندگان دارند.
البته نباید از محدودیت منابع، تحریم‌ها، فشارهای خارجی و دشواری‌های اقتصادی کشور غافل شد. مدیریت اقتصاد در چنین شرایطی قطعاً آسان نیست؛ اما دشواری شرایط، مسئولیت دولت در حمایت از مردم را کم نمی‌کند، بلکه ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر، نظارت مؤثرتر و پاسخ‌گویی شفاف‌تر را افزایش می‌دهد.
حمایت از معیشت مردم نباید صرفاً به اعلام طرح‌های حمایتی یا انتشار گزارش‌های آماری محدود بماند. معیار موفقیت سیاست‌های اقتصادی، تأثیر واقعی آن‌ها بر زندگی خانوارهاست.
در این میان، چند مطالبه مشخص و قابل پیگیری وجود دارد:
نخست، انتشار گزارش شفاف و مستمر از روند قیمت اقلام اساسی و عملکرد دستگاه‌های مسئول در نظارت بر بازار.
دوم، تقویت نظارت بر زنجیره تأمین و توزیع و رسیدگی مؤثر به تخلفات احتمالی، با اطلاع‌رسانی درباره نتایج رسیدگی‌ها.
سوم، بازنگری در میزان و شیوه حمایت‌های معیشتی، به‌گونه‌ای که کمک‌های دولتی با تغییرات واقعی هزینه سبد ضروری خانوار تناسب داشته باشد.
چهارم، توجه ویژه به خانوارهای کم‌درآمد، کارگران، بازنشستگان و حقوق‌بگیرانی که بخش عمده درآمدشان صرف نیازهای اولیه زندگی می‌شود.
پنجم، ارزیابی مستمر عملکرد دستگاه‌های اجرایی و ارائه گزارش عمومی از میزان تحقق برنامه‌های اعلام‌شده.
این مطالبات نه از موضع تقابل، بلکه از منظر مسئولیت اجتماعی و حقوق شهروندی مطرح می‌شوند.
مردم در روزهایی که کشور با تهدید و فشار خارجی مواجه بوده، همراهی خود را نشان داده‌اند. طبیعی است که انتظار داشته باشند در روزهای دشوار اقتصادی نیز مسئولان، حضور و حمایت خود را در زندگی روزمره آنان به شکلی ملموس نشان دهند.
پای کار کشور بودن، فقط به روزهای تهدید محدود نمی‌شود؛ خدمت به مردم، صیانت از معیشت آنان و پاسخ‌گویی در برابر مطالباتشان نیز بخشی از مسئولیت اداره کشور است.
دولت و دستگاه‌های مسئول باید بدانند که اعتماد عمومی با وعده‌های مکرر حفظ نمی‌شود؛ این اعتماد در گرو عملکرد قابل مشاهده، تصمیم‌های مؤثر و نتایجی است که مردم در زندگی خود احساس کنند.
حمایت از سفره مردم، تضعیف دولت نیست؛ یادآوری یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های آن است.
مردمی که پای کشور ایستاده‌اند، شایسته‌اند که دولت نیز پای معیشت و کرامت آنان بایستد.
بهرام جرجانی | کارشناس حقوق
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.