ترکمن سسی - بهرام جرجانی - گؤک یول (Gök Ýoly) در زبان ترکمنی به معنای «راه آسمانی» است؛ نامی که میتواند به برند گردشگری آینده غرب گلستان تبدیل شود.
در حالی که بسیاری از استانهای ساحلی کشور با خلق مسیرهای گردشگری شاخص، سهم قابل توجهی از اقتصاد گردشگری را به خود اختصاص دادهاند، نوار ساحلی بندرترکمن، توماچلر و گمیشان همچنان با وجود برخورداری از طبیعت بکر، فرهنگ اصیل ترکمن، تالابهای ارزشمند، سواحل آرام و چشماندازهای منحصربهفرد دریای خزر، کمتر از ظرفیت واقعی خود مورد توجه قرار گرفته است.
امروز بیش از هر زمان دیگری، غرب گلستان به یک ایده بزرگ نیاز دارد؛ ایدهای که این منطقه را از یک مسیر عبور، به یک مقصد سفر تبدیل کند.
پیشنهاد اینجانب، تدوین و اجرای طرح ملی «گؤک یول» است؛ نخستین کریدور گردشگری ساحلی با هویت ترکمنی که از بندرترکمن آغاز شده، از توماچلر عبور میکند و تا شمال گمیشان امتداد مییابد.
در این طرح، جاده تنها مسیر تردد نیست؛ بلکه خود به یک جاذبه گردشگری تبدیل میشود. در طول مسیر، هر چند کیلومتر یک «ایستگاه تجربه» طراحی خواهد شد؛ ایستگاههایی با الهام از فرهنگ و معماری ترکمن که هر کدام روایتگر بخشی از هویت این سرزمین هستند.
در این مسیر میتوان سکوهای تماشای غروب، اسکلههای چوبی، مسیرهای دوچرخهسواری، برجهای پرندهنگری، کمپهای استاندارد، اقامتگاههای بومگردی، بازارچههای دائمی صنایعدستی، کافهها و رستورانهای محلی، مراکز معرفی فرهنگ ترکمن، فضاهای رصد آسمان شب و محل برگزاری جشنوارههای فرهنگی را پیشبینی کرد؛ به گونهای که گردشگر در هر بخش از مسیر، تجربهای متفاوت داشته باشد.
برای تبدیل «گؤک یول» به یک برند ملی، پیشنهاد میشود در یکی از نقاط شاخص مسیر، سازهای نمادین با نام «آق اوی» (Aq Öý) طراحی و اجرا شود؛ سازهای که فرم آن از «اوی» (آلاچیق ترکمن)، «تلپک» و نقوش اصیل قالی ترکمن الهام گرفته باشد. این بنا میتواند شامل سکوی تماشای ۳۶۰ درجه، رستوران، کافه، فضای فرهنگی و مرکز معرفی تاریخ و فرهنگ ترکمن باشد و به نماد معماری و گردشگری غرب گلستان تبدیل شود.
ویژگی اصلی «گؤک یول» آن است که توسعه را نه در ساختوسازهای گسترده، بلکه در حفاظت از طبیعت، معرفی فرهنگ ترکمن، مشارکت جوامع محلی و ایجاد اشتغال پایدار تعریف میکند. این رویکرد ضمن حفظ تالابها و زیستبوم ارزشمند منطقه، میتواند زمینهساز رونق صنایعدستی، تولیدات محلی، اقامتگاههای بومی، خدمات گردشگری و جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی باشد.
اجرای چنین پروژهای نیازمند تدوین یک مسترپلن جامع با مشارکت استانداری گلستان، ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، شهرداریها، شوراهای اسلامی، دانشگاهها، متخصصان محیطزیست، معماران، فعالان فرهنگی و سرمایهگذاران بخش خصوصی است.
غرب گلستان برای تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری، بیش از هر چیز به یک برند ماندگار نیاز دارد؛ برندی که ریشه در فرهنگ مردم این سرزمین داشته باشد، نه صرفاً در سازههای بتنی.
«گؤک یول» میتواند همان برند باشد؛ راهی که هر کیلومتر آن، روایتگر طبیعت، فرهنگ و هویت ترکمن است.
باور دارم اگر این طرح با نگاه علمی، مشارکت مردم و احترام به محیطزیست دنبال شود، در سالهای آینده نام بندرترکمن، توماچلر و گمیشان نه فقط در گلستان، بلکه در نقشه گردشگری ایران و حتی منطقه خواهد درخشید.
پیشنهاد میکنم این طرح به عنوان یک پروژه راهبردی توسعه غرب گلستان، در دستور کار مسئولان استانی و ملی قرار گیرد و با برگزاری یک مسابقه ملی و بینالمللی طراحی، بهترین ایدههای معماری و گردشگری برای آن انتخاب شود.
بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.