ترکمن سسی - بهرام جرجانی - جهان امروز شاهد ظهور قدرتی است که نه از دل ثروتهای بادآورده، که از متن بحرانها جوانه زده. ایران، در طول چهار دهه گذشته، مسیری کمنظیر را طی کرده است:
تبدیل محدودیتهای ناشی از تحریم به موتور محرکه خوداتکایی در حوزههایی مختلفی چون آموزش، سلامت، انرژی و قدرت دفاعی. اینک، این دستاوردها نه افسانه، که واقعیتهایی ملموس در ساختار جامعه ایران است؛ شواهدی بر نبوغ ملتی که در انزوا، الگوهای نوین توسعه را بازآفرینی کرد.
آموزش؛ سنگ بنای تمدن در عصر تحریم
در دهههایی که ارتباطات علمی بینالمللی محدود بود، ایران بر ظرفیتهای داخلی سرمایهگذاری کرد. شبکه گسترده مدارس، دانشگاهها و نهضت سوادآموزی، جامعهای را شکل داد که امروز بیش از ۹۰٪ سواد عمومی و ۹۸٪ سواد زنان جوان را جشن میگیرد. با بیش از پنج میلیون دانشجو و صدها هزار پژوهشگر، ایران به قطبی علمی در منطقه تبدیل شده و در میان ۱۵ کشور برتر جهان از نظر تولید علم قرار گرفته است. این، پیروزی آموزش بر تحریم است.
سلامت؛ شبکه حیات در دورافتادهترین نقاط
با وجود محدودیتهای دارویی و تجهیزاتی، ایران مدل بومی سلامت خود را بنا نهاد. خانههای بهداشت در دورترین روستاها، پوشش جامع واکسیناسیون و خدمات بهداشتی اولیه، امید به زندگی را به بیش از ۷۶ سال رساند. ایران نه تنها در تولید واکسن و داروهای ضروری به خودکفایی رسید، بلکه توانست در این زمینه به الگویی برای سایر کشورهای در حال توسعه بدل شود. این، قدرت اراده در برابر کمبود است.
انرژی و زیرساخت؛ نبض تپنده اقتصاد ملی
تحریمهای نفتی و بانکی، ایران را به سمت خودکفایی در صنعت انرژی سوق داد. ساخت پالایشگاههای عظیم مانند ستاره خلیج فارس، تأمین ۱۰۰ درصدی برق پایدار برای سراسر کشور، و توسعه صنعت پتروشیمی، نشاندهنده توانایی ایران در مدیریت و توسعه زیرساختهای حیاتی، حتی در شرایط انزوا است. این موفقیتها، تابآوری اقتصاد ملی را اثبات میکند.
قدرت دفاعی؛ بازدارندگی در سایه خوداتکایی
در مواجهه با تهدیدات خارجی و محدودیت دسترسی به فناوریهای دفاعی، ایران مسیر بومیسازی و اتکا به دانش داخلی را در پیش گرفت. توسعه توانمندیهای موشکی، پهپادی و پدافندی، نه تنها بازدارندگی قابل توجهی را برای کشور فراهم کرده، بلکه آن را به یکی از بازیگران اصلی در عرصه امنیت منطقهای تبدیل نموده است. این دستاوردها، نشاندهنده هوش استراتژیک و توان مهندسی بالا در شرایط تحریم است.
علم و فناوری؛ جهش در خلوت و نوآوری در انزوا
به جای وابستگی به خارج، ایران بر اکوسیستم علمی و نوآوری داخلی تمرکز کرد. تولید علم در شاخص اسکوپوس، جایگاه چهارم جهانی در فناوری نانو، و پیشرفت در حوزههای زیستی و پزشکی، حاصل این رویکرد است. این خوداتکایی، حتی به تسریع فرآیندهای فناورانه منجر شده و ایران را در خط مقدم نوآوری در منطقه قرار داده است.
کاستی ها و مشکلات و کمبودها وجود دارند و به هیچ وجه انکار شدنی نیستند لکن طلوع یک الگوی توسعه منحصر به فرد در جمهوری اسلامی ایران، ردپای روشنی از «توسعه مبتنی بر تابآوری» است؛ الگویی که نشان میدهد چگونه فشار خارجی میتواند به کاتالیزوری برای شکوفایی ظرفیتهای داخلی تبدیل شود. این دستاوردها، که حاصل چهار دهه تلاش مستمر در شرایط تحریم است، نه تنها امنیت و رفاه جامعه را تضمین کرده، بلکه ایران را به یک قدرت منطقهای و حتی جهانی و تأثیرگذار و الگویی برای ملتهای خوداتکا در دنیای امروز بدل ساخته است.
بهرام جرجانی
کارشناس حقوق
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.