ترکمن سسی - بهرام جرجانی - وقتی از محرومیت گمیشان صحبت میکنیم، نباید فقط از کمبودها بگوییم؛ باید درباره ظرفیتهایی که میتوانستند این شهرستان را به یکی از قطبهای اقتصادی گلستان تبدیل کنند نیز حرف بزنیم.
یکی از روشنترین نمونهها، مجتمع پرورش میگوی گمیشان است؛ مجموعهای که سالهاستگمیشان در مورد توسعه آن، افزایش تولید، ایجاد اشتغال و تبدیل گلستان به قطب تولید و صادرات میگو سخن گفته میشود.
در سالهای گذشته، برای توسعه این مجتمع اهداف بزرگی مطرح شد؛ از توسعه سایت تا ۱۰ هزار هکتار گرفته تا هدفگذاری تولید حدود ۲۸ هزار تن میگو و ایجاد حدود ۱۰ هزار فرصت شغلی.
اما امروز، پس از سالها، یک سؤال کاملاً منطقی وجود دارد:
از این اهداف، چه میزان محقق شده است؟
این سؤال به معنای نادیده گرفتن اقدامات انجامشده نیست.
مجتمع میگوی گمیشان امروز نسبت به سالهای ابتدایی خود توسعه پیدا کرده و تولید آن به هزاران تن رسیده است؛ اما مسئله اینجاست که ظرفیت موجود با ظرفیت بالقوه منطقه فاصله دارد.
مشکل نیز فقط تعداد مزارع نیست.
صنعت میگو زمانی میتواند به یک موتور واقعی توسعه تبدیل شود که یک زنجیره کامل اقتصادی در کنار آن شکل بگیرد:
تولید بچهمیگو، خوراک، پرورش، برداشت، حملونقل، سردخانه، فرآوری، بستهبندی، بازاریابی و صادرات.
اگر گمیشان فقط محل تولید محصول باشد و بخش مهمی از فرآوری و ارزش افزوده در خارج از شهرستان ایجاد شود، طبیعی است که سهم مردم منطقه از این ظرفیت عظیم نیز محدود بماند.
از طرف دیگر، سالهاست موضوع آب، کانالهای آبرسانی، لایروبی، راه و برق بهعنوان زیرساختهای ضروری توسعه مجتمع مطرح است.
اینجاست که باید از مرحله وعده عبور کنیم و به مرحله ارزیابی عملکرد برسیم.
باید بدانیم:
چه میزان اعتبار برای توسعه مجتمع اختصاص داده شده؟
چه میزان از آن تخصیص یافته و هزینه شده است؟
کدام پروژهها تکمیل شدهاند و کدام همچنان باقی ماندهاند؟
فازهای توسعه دقیقاً در چه مرحلهای هستند؟
چه میزان اشتغال ایجاد شده و چه میزان از اهداف اشتغال محقق شده است؟
و مهمتر از همه:
چرا شهرستانی با چنین ظرفیتهایی، هنوز نتوانسته سهم متناسبی از اقتصاد و ثروت ایجادشده را برای مردم خود به ارمغان بیاورد؟
قرار نیست در این پرونده از پیش کسی را مقصر اعلام کنیم.
قرار است عددها و اسناد را کنار هم بگذاریم و فاصله میان «آنچه قرار بود اتفاق بیفتد» و «آنچه امروز اتفاق افتاده» را اندازه بگیریم.
شاید مسئله گمیشان، نداشتن ظرفیت نباشد؛
شاید مسئله، سالها فرصتهای محققنشده باشد.
در ادامه، سراغ یک دهه وعده، اعتبار، پروژه و عملکرد در مجتمع میگوی گمیشان خواهیم رفت.
این تازه آغاز پرونده گمیشان است.
بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.