ترکمن سسی - بهرام جرجانی - باز هم قرار است سهمیه بنزین کاهش پیدا کند؛ اما این بار یک سؤال جدیتر از همیشه مطرح است: چرا وقتی قرار است مصرف سوخت مدیریت شود، اولین گزینه همیشه جیب مردم است، نه اصلاح صنعت خودرو؟
مردم سالهاست هزینه خودروهای بیکیفیت، کمرقابت و پرمصرف را میپردازند؛ از قیمت خرید و تعمیرات گرفته تا استهلاک، آلودگی هوا و حالا هزینه سوخت.
وقتی خودرویی با فناوری قدیمی و مصرف بالا تولید میشود، آیا واقعاً منصفانه است که تمام بار مدیریت مصرف را بر دوش مصرفکننده بگذاریم؟
برای نمونه، مصرف ترکیبی اعلامشده برخی خودروهای داخلی مانند دناپلاس، شاهین و کوییک در محدوده حدود ۷ تا ۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر قرار دارد. در مقابل، خودروهای جدیدتر و بهویژه مدلهای هیبریدی میتوانند مصرف بسیار پایینتری داشته باشند.
ممکن است گفته شود مقایسه خودروهای مختلف با یکدیگر دقیق نیست؛ کاملاً درست. اما مسئله اصلی همینجاست:
چرا صنعت خودروی ما پس از دههها تولید، هنوز نتوانسته در مصرف سوخت به استانداردهای رقابتی و روز دنیا نزدیک شود؟
فرض کنیم یک خودرو سالانه فقط ۱۵ هزار کیلومتر حرکت کند.
خودرویی با مصرف ۷.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، سالانه حدود ۱۱۲۵ لیتر بنزین مصرف میکند.
اگر خودرویی با فناوری بهتر همین مسافت را با مصرف ۵ لیتر طی کند، مصرف سالانه آن حدود ۷۵۰ لیتر خواهد بود.
یعنی حدود ۳۷۵ لیتر اختلاف در سال برای فقط یک خودرو.
حالا این عدد را در میلیونها خودروی موجود در کشور ضرب کنید.
اینجاست که متوجه میشویم مسئله فقط چند لیتر سهمیه کمتر یا بیشتر برای یک خانواده نیست؛ مسئله، هدررفت عظیم انرژی در مقیاس ملی است.
بنابراین اگر دولت واقعاً قصد مدیریت مصرف بنزین را دارد، چرا فقط به سراغ مصرفکننده میرود؟
چرا درباره میزان مصرف خودروهای تولید داخل، استاندارد موتور، فناوری گیربکس، کیفیت قطعات، وزن خودرو و بهرهوری انرژی مطالبه جدی وجود ندارد؟
چرا واردات خودروهای کممصرف و هیبریدی باید آنقدر دشوار و پرهزینه باشد که بخش بزرگی از مردم عملاً امکان انتخاب نداشته باشند؟
مدیریت مصرف سوخت لازم است؛ اما مدیریت مصرف با انتقال تمام هزینه ناکارآمدی به مردم فرق دارد.
اگر قرار است سهمیه بنزین کاهش پیدا کند، همزمان باید از خودروسازان هم مطالبه شود:
کاهش مصرف سوخت؛
افزایش کیفیت؛
ارتقای ایمنی؛
بهبود فناوری؛
افزایش رقابت؛
و حرکت واقعی به سمت خودروهای کممصرف و هیبریدی.
مردم ایران نباید هم پول خودروی گران و کمکیفیت را بدهند، هم هزینه تعمیر و استهلاک آن را تحمل کنند، هم آلودگی و ناامنی آن را بپذیرند و در نهایت، هزینه مصرف بالای همان خودرو را نیز از جیب خود پرداخت کنند.
اگر خودروی کممصرف میخواهیم، باید خودروی کممصرف تولید کنیم.
اگر بنزین کمتری میخواهیم، باید فناوری خودرو را اصلاح کنیم.
و اگر قرار است مردم صرفهجویی کنند، ابتدا باید از کسانی که سالها برای آنها خودرو تولید کردهاند پرسید:
چرا هنوز باید برای پیمودن هر ۱۰۰ کیلومتر، اینهمه سوخت بسوزانیم؟
مردم مخالف اصلاح الگوی مصرف نیستند؛
مخالف پرداخت هزینه ناکارآمدی دیگران از جیب خودشان هستند.
مردم ایران شایسته خودرویی هستند که ایمن، باکیفیت، کممصرف و در شأن آنها باشد؛ نه خودرویی که بعد از خرید، تازه داستان هزینههایش شروع شود.
✍️ بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.