ترکمن سسی - بهرام جرجانی - پس از پایان جنگ جهانی دوم، نقشه قدرت در جهان دگرگون شد. در حالیکه بخش بزرگی از اروپا و شرق آسیا درگیر ویرانیهای گسترده بودند، ایالات متحده تقریباً بدون آسیب فیزیکی از جنگ خارج شد. همین تفاوت نقطهای تعیینکننده در شکلگیری نظم جدید جهانی بود.
آمریکا بسیار حسابگرانه، در واپسین سالهای جنگ، زمانی وارد صحنه می شود، درست زمانیکه بسیاری از قدرتهای بزرگ آن دوره از نظر منابع نظامی، تسلیحاتی و اقتصادی به مرز فرسایش رسیده بودند. این کشور با ظرفیت صنعتی دستنخورده، توانست همزمان نقش تأمینکننده تسلیحات برای متحدانش را ایفا کند و هم جایگاه خود را بهعنوان قدرت اقتصادی روبهگسترش تثبیت نماید. بخش عمدهای از این کمکها بهصورت اعتباری انجام شد که همین باعث مقروض شدن کشورهای بزرگ و قدرت های برتر آن دوران به آمریکا گردید؛ روندی که کشورهای جنگزده را پس از پایان جنگ در مسیر وابستگی مالی به آمریکا قرار داد.
در دوره بازسازی اروپا و ژاپن نیز وامهای کلان و برنامههای اقتصادی همچون «طرح مارشال» نهتنها به بهبود خرابیها کمک کرد، بلکه نفوذ اقتصادی و سیاسی آمریکا را در ساختار قدرت جهانی تثبیت نمود. این الگو کمکم به یکی از پایههای سیاست خارجی و اقتصادی آمریکا تبدیل شد: حضور در بحرانها، کمکرسانی و در عین حال تثبیت جایگاه خود در اقتصاد جهانی.
در دهههای بعدی، ساختار اقتصاد آمریکا سهم مهمی از تولید ثروت را از بخشهای نظامی و صنایع مرتبط با آن دریافت کرد. صنعت دفاعی این کشور به یکی از بزرگترین بخشهای اقتصادی جهان تبدیل شد؛ صنعتی که به شکل مستقیم با تنشهای منطقهای و رقابتهای ژئوپلیتیک ارتباط دارد. در از جنگ فعلی این کشور همراه با اسرائیل جنایتکار خاورمیانه نیز کشورهای عربی منطقه بعنوان متحدان آمریکا متحمل خسارتهای انسانی، اقتصادی و زیرساختی شدهاند (اینبار نیز آمریکای جنگ افروز بدون اینکه خود آسیبی ببیند و خاکش و زیرساخت های داخلی اش آسیبی ببینند) و در کنار آن، وابستگیشان به خرید تجهیزات پیشرفته نظامی از آمریکا افزایش یافته است.
این چرخه تکرارشونده—تنش، خرید تسلیحات، تقویت صنایع نظامی—سالهاست بهعنوان یکی از محورهای اصلی تحلیلهای راهبردی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته و پرسشهای مهمی را درباره رابطه میان جنگ، اقتصاد و قدرتگیری مطرح میکند.
امیدوارم که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس بعنوان همسایگان و برادران و خواهران دینی ایران متوجه شوند که روند فعلی سیاست اتخاذ شده توسط ایشان در اتحاد با آمریکا و غرب تنها به نابودی ثروت و قدرت آنها بدون آنکه بانی اصلی این جنگ ها و تنش ها یعنی آمریکا آسیبی ببیند در حال نابودی است، کشورهای عربی که متأسفانه به دلایل تفرقه افکنی آمریکا و غرب حاضر شده اند قسمت های از خاک خودشان را جهت ساخت پایگاه های نظامی و غیره با رویکرد مخالفت با ایران در اختیار آمریکا و غرب قرارداده اند و اکنون نظاره گر صدمات و آسیب های شدید این نقاط می باشند.
بهرام جرجانی
کارشناس حقوق
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.